سود مایع (Liquid Caustic Soda) یا سدیم هیدروکسید محلول، یکی از مهم ترین مواد شیمیایی پایه در صنایع مختلف است که در غلظت های 32% و 50% تولید و عرضه می شود. این ماده با فرمول شیمیایی NaOH دارای خاصیت قلیایی بسیار قوی، قدرت واکنش پذیری بالا و قابلیت انحلال کامل در آب بوده و در صنایع پتروشیمی، نفت و گاز، شوینده، تصفیه آب، نساجی، کاغذسازی و تولید مواد شیمیایی کاربرد گسترده ای دارد.
سود مایع یا سدیم هیدروکسید محلول، یکی از پرمصرف ترین مواد شیمیایی صنعتی در جهان محسوب می شود که به دلیل خاصیت قلیایی قوی و توانایی بالا در انجام واکنش های شیمیایی، نقش مهمی در بسیاری از فرآیندهای تولیدی و صنعتی ایفا می کند. این محصول معمولاً در غلظت های 32 درصد و 50 درصد تولید می شود که هر یک بسته به نوع کاربرد، شرایط نگهداری و نیاز صنایع مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. سود مایع 50 درصد به دلیل غلظت بالاتر، بیشتر در صنایع بزرگ و فرآیندهای تخصصی کاربرد دارد، در حالی که سود مایع 32 درصد برای برخی کاربردهای عمومی تر و فرآیندهایی که نیاز به رقیق سازی کمتر دارند، مورد استفاده قرار می گیرد.
تولید سود مایع عمدتاً از طریق فرآیند الکترولیز محلول خالص کلرید سدیم یا آب نمک صنعتی انجام می شود. در این فرآیند، ابتدا نمک طعام در آب خالص حل شده و پس از طی مراحل تصفیه، ناخالصی هایی مانند کلسیم، منیزیم، سولفات ها و فلزات سنگین از محلول حذف می گردد. خالص سازی دقیق آب نمک اهمیت بسیار بالایی دارد، زیرا وجود ناخالصی ها می تواند موجب کاهش راندمان تولید، آسیب به تجهیزات و افت کیفیت محصول نهایی شود.
پس از آماده سازی محلول، آب نمک وارد سلول های الکترولیز غشایی می شود. در این مرحله با عبور جریان مستقیم برق، واکنش الکتروشیمیایی انجام شده و سود سوزآور مایع، گاز کلر و گاز هیدروژن تولید می گردد. محلول سود حاصل در ابتدا دارای غلظت پایین تری است و سپس در واحدهای تغلیظ و تبخیر، به غلظت های مورد نیاز صنعتی یعنی 32% و 50% رسانده می شود. کنترل دما، غلظت و شرایط فرآیندی در این مرحله نقش مهمی در حفظ کیفیت، شفافیت و پایداری محصول دارد.
سود مایع 50 درصد به دلیل غلظت بالاتر، بیشتر در صنایع پتروشیمی، پالایشگاه ها، صنایع شیمیایی و واحدهای بزرگ تولیدی مورد استفاده قرار می گیرد. این محصول در تنظیم pH، حذف ترکیبات اسیدی، خنثی سازی جریان های شیمیایی و تولید مواد واسطه صنعتی کاربرد گسترده ای دارد. همچنین در صنایع تولید شوینده، صابون و پاک کننده های صنعتی، سود مایع یکی از مواد اولیه اصلی به شمار می رود.
در صنایع کاغذ و سلولز، از سود مایع برای جداسازی لیگنین از الیاف چوب و فرآیند سفیدسازی استفاده می شود. صنایع نساجی نیز برای عملیات مرسریزاسیون، آماده سازی الیاف و تثبیت رنگ از این ماده بهره می برند. در تصفیه آب و فاضلاب، سود مایع جهت تنظیم میزان اسیدیته، حذف فلزات سنگین و کنترل فرآیندهای شیمیایی کاربرد دارد. علاوه بر این، صنایع غذایی، دارویی، تولید آلومینا، صنایع معدنی و بسیاری از فرآیندهای شیمیایی دیگر نیز از مصرف کنندگان اصلی این محصول هستند.
سود مایع 32 درصد نیز به دلیل سهولت استفاده و ایمنی بیشتر در حمل ونقل و نگهداری، در برخی واحدهای صنعتی، سیستم های تصفیه آب، صنایع خدماتی و فرآیندهایی که نیاز به محلول رقیق تر دارند، کاربرد فراوانی دارد. این محصول ضمن حفظ خواص قلیایی مؤثر، امکان مصرف آسان تر و کنترل دقیق تر در برخی فرآیندها را فراهم می سازد.
مجتمع پتروشیمی شوشتر با بهره گیری از فناوری های پیشرفته، تجهیزات مدرن و سیستم های کنترل کیفیت دقیق، سود مایع 32% و 50% را با کیفیت پایدار و مطابق با استانداردهای بین المللی تولید و عرضه می نماید تا پاسخگوی نیاز صنایع مختلف داخلی و بازارهای صادراتی باشد.