سدیم هیپوکلریت
NaOCl

سدیم هیپوکلریت

(Sodium Hypochlorite)
شماره ی CAS
7681-52-9
فرمول مولکولی
NaOCl
مترادف ها
Sodium Hypochlorite, Bleach, Chlorine Bleach, Hypochlorite Solution, Liquid Bleach, Javelle Water, Clorox-type Bleach, آب ژاول,
نام آیوپاک
Sodium Hypochlorite

معرفی سدیم هیپوکلریت

آب ژاول یا هیپوکلریت سدیم (Sodium Hypochlorite) با فرمول شیمیایی NaOCl یکی از پرکاربرد ترین مواد ضد عفونی کننده و سفیدکننده در صنایع مختلف است که به صورت محلول مایع تولید و عرضه می شود. این ماده دارای خاصیت اکسیدکنندگی و گندزدایی بسیار بالا بوده و در فرآیندهای بهداشتی، صنعتی و تصفیه آب نقش مهمی ایفا می کند. آب ژاول تولیدی مجتمع پتروشیمی شوشتر دارای 16 درصد کلر اکتیو بوده که نشان دهنده قدرت بالای این محصول در فرآیندهای ضدعفونی و اکسیداسیون است و آن را به گزینه ای مناسب برای مصارف صنعتی و بهداشتی تبدیل می کند.

موارد مصرف سدیم هیپوکلریت

آب ژاول یا هیپوکلریت سدیم یکی از مهم ترین ترکیبات شیمیایی مورد استفاده در فرآیندهای گندزدایی، سفیدکنندگی و اکسیداسیون محسوب می شود. این ماده به صورت محلولی مایع با رنگ زرد مایل به سبز و بوی مشخص کلر شناخته می شود و به دلیل توانایی بالا در از بین بردن میکروارگانیسم ها، باکتری ها، ویروس ها و قارچ ها، در بسیاری از صنایع و کاربردهای بهداشتی مورد استفاده قرار می گیرد. وجود کلر اکتیو در ساختار این ترکیب عامل اصلی خاصیت ضدعفونی کنندگی آن است و هرچه درصد کلر اکتیو بالاتر باشد، قدرت گندزدایی محصول نیز بیشتر خواهد بود. آب ژاول تولیدی مجتمع پتروشیمی شوشتر با 16 درصد کلر اکتیو از قدرت بالایی در فرآیندهای ضدعفونی برخوردار است.

تولید آب ژاول معمولاً از طریق واکنش کنترل شده گاز کلر با محلول سود سوزآور انجام می شود. در این فرآیند، گاز کلر که در واحد الکترولیز آب نمک تولید می شود، در شرایط کنترل شده با محلول سدیم هیدروکسید واکنش می دهد. در نتیجه این واکنش، محلول هیپوکلریت سدیم به همراه مقداری کلرید سدیم و آب تشکیل می شود. کنترل دقیق شرایط عملیاتی از جمله دما، غلظت مواد اولیه و زمان واکنش در این فرآیند بسیار اهمیت دارد، زیرا افزایش دما یا شرایط نامناسب می تواند باعث تجزیه ترکیب هیپوکلریت و کاهش پایداری و درصد کلر اکتیو محصول شود.

پس از انجام واکنش، محلول تولید شده وارد مراحل کنترل کیفیت، تنظیم غلظت و پایدارسازی می شود تا محصول نهایی دارای درصد کلر اکتیو مشخص، پایداری مناسب و کیفیت یکنواخت باشد. برای جلوگیری از کاهش کیفیت و تجزیه تدریجی هیپوکلریت سدیم، این محصول معمولاً در مخازن یا ظروف پلی اتیلنی مقاوم در برابر خوردگی و در شرایط مناسب نگهداری و حمل می شود.

آب ژاول یکی از مهم ترین مواد مورد استفاده در تصفیه آب و فاضلاب به شمار می رود. این ماده به دلیل قدرت بالای گندزدایی، برای حذف عوامل بیماری زا، باکتری ها و میکروارگانیسم ها در سیستم های آبرسانی شهری، استخرهای شنا، صنایع غذایی و واحدهای تصفیه فاضلاب مورد استفاده قرار می گیرد. در این کاربردها، کلر آزاد شده از محلول هیپوکلریت سدیم با عوامل میکروبی واکنش داده و آن ها را از بین می برد.

در صنایع شوینده و بهداشتی نیز آب ژاول به عنوان ماده سفیدکننده و ضدعفونی کننده در تولید انواع مواد پاک کننده، سفیدکننده های صنعتی و خانگی و محصولات ضدعفونی کننده کاربرد دارد. این ماده در بیمارستان ها، مراکز درمانی، صنایع غذایی و محیط های عمومی برای ضدعفونی تجهیزات، سطوح و محیط استفاده می شود.

صنایع نساجی و کاغذسازی نیز از مصرف کنندگان مهم آب ژاول هستند. در صنعت نساجی، از این ماده برای سفیدگری الیاف و پارچه ها استفاده می شود و در صنایع کاغذ، نقش مؤثری در فرآیند سفیدسازی خمیر کاغذ دارد. همچنین در برخی فرآیندهای شیمیایی و صنعتی، از خواص اکسیدکنندگی این ترکیب برای انجام واکنش های مختلف استفاده می شود.

با توجه به خاصیت خورندگی و واکنش پذیری بالای آب ژاول، رعایت اصول ایمنی در نگهداری، حمل ونقل و مصرف آن ضروری است. این ماده باید در ظروف مناسب و در محیطی خنک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شود و از تماس آن با اسیدها جلوگیری گردد، زیرا واکنش آن با مواد اسیدی می تواند منجر به آزاد شدن گاز کلر شود.

مجتمع پتروشیمی شوشتر با بهره گیری از فناوری های پیشرفته، تجهیزات مدرن و سیستم های کنترل کیفیت دقیق، آب ژاول با 16% کلر فعال را با کیفیت پایدار و مطابق با استانداردهای صنعتی تولید و عرضه می نماید تا نیاز صنایع مختلف داخلی و بازارهای صادراتی را تأمین نماید.

خصوصیات سدیم هیپوکلریت

ویژگی های فیزیکی:

  • مایع زرد کم رنگ تا بی رنگ
  • بوی کلر
  • ناپایدار در نور و گرما

ویژگی های شیمیایی:

  • اکسیدکننده قوی
  • تجزیه پذیر به کلر آزاد
  • واکنش با اسیدها → تولید گاز کلر

ایمنی:

  • تحریک کننده و خورنده
  • ترکیب خطرناک با اسیدها و آمونیاک
  • ایجاد گازهای سمی در شرایط نامناسب

کاربردها:

  • ضدعفونی، سفیدکننده، تصفیه آب، بهداشت صنعتی و خانگی

مجتمع پتروشیمی شوشتر با بهره گیری از فناوری های پیشرفته، تجهیزات مدرن و سیستم های کنترل کیفیت دقیق، آب ژاول با 16% کلر فعال را با کیفیت پایدار و مطابق با استانداردهای صنعتی تولید و عرضه می نماید تا نیاز صنایع مختلف داخلی و بازارهای صادراتی را تأمین نماید.