کلر مایع (Liquid Chlorine) یکی از مهم ترین محصولات پایه صنایع شیمیایی و پتروشیمی است که با خلوص بالا و تحت فشار در مخازن مخصوص نگهداری و حمل می شود. این ماده با فرمول شیمیایی Cl₂ دارای قدرت اکسیدکنندگی و گندزدایی بسیار بالا بوده و در صنایع تصفیه آب، پتروشیمی، تولید مواد شیمیایی، ضدعفونی صنعتی، تولید PVC و صنایع دارویی کاربرد گسترده ای دارد.
کلر مایع یکی از پرکاربردترین مواد شیمیایی در صنایع مختلف به شمار می رود که به دلیل خاصیت اکسیدکنندگی قوی و توانایی بالای ضدعفونی، نقش بسیار مهمی در فرآیندهای صنعتی و بهداشتی ایفا می کند. این ماده در شرایط عادی به صورت گاز زرد مایل به سبز با بوی تند و نافذ شناخته می شود، اما تحت فشار و در دمای کنترل شده به حالت مایع تبدیل شده و در سیلندرها یا مخازن ویژه نگهداری و حمل می گردد. کلر مایع به دلیل واکنش پذیری بالا باید مطابق با استانداردهای ایمنی و تحت شرایط کنترل شده ذخیره و جابه جا شود.
تولید صنعتی کلر مایع عمدتاً از طریق فرآیند الکترولیز محلول کلرید سدیم یا آب نمک صنعتی انجام می شود. در این فرآیند، ابتدا نمک طعام در آب خالص حل شده و پس از طی مراحل دقیق تصفیه، ناخالصی هایی مانند کلسیم، منیزیم و فلزات سنگین از محلول حذف می شوند. خلوص بالای آب نمک اهمیت بسیار زیادی در کیفیت محصول نهایی و عملکرد پایدار تجهیزات الکترولیز دارد. محلول خالص سازی شده سپس وارد سلول های الکترولیز غشایی می شود.
در سلول های الکترولیز، با اعمال جریان مستقیم برق، پیوندهای شیمیایی بین سدیم کلرید و آب شکسته شده و واکنش الکتروشیمیایی انجام می شود. در نتیجه این فرآیند، گاز کلر در بخش آند، گاز هیدروژن در کاتد و محلول سود سوزآور تولید می گردد. گاز کلر تولیدی پس از خروج از سلول ها وارد مراحل خنک سازی، خشک سازی و فشرده سازی می شود. در ادامه، کلر گازی تحت فشار و در شرایط دمایی مناسب به مایع تبدیل شده و در مخازن مخصوص ذخیره می گردد. کنترل میزان رطوبت، فشار و خلوص کلر در این مرحله اهمیت بالایی دارد، زیرا وجود ناخالصی یا رطوبت می تواند باعث خوردگی تجهیزات و کاهش کیفیت محصول شود.
کلر مایع یکی از اصلی ترین مواد مورد استفاده در صنایع تصفیه آب و فاضلاب است و به دلیل قدرت بالای گندزدایی، برای حذف میکروارگانیسم ها، باکتری ها و عوامل بیماری زا مورد استفاده قرار می گیرد. در تصفیه آب شهری، استخرها، سیستم های خنک کننده صنعتی و واحدهای تصفیه فاضلاب، کلر نقش بسیار مهمی در کنترل آلودگی های میکروبی ایفا می کند.
در صنایع شیمیایی و پتروشیمی، کلر مایع ماده اولیه تولید بسیاری از ترکیبات کلردار و محصولات شیمیایی محسوب می شود. تولید پلی وینیل کلراید (PVC)، حلال های صنعتی، مواد ضدعفونی کننده، سفیدکننده ها و بسیاری از مواد واسطه شیمیایی وابسته به مصرف کلر است. همچنین در صنایع دارویی، تولید سموم کشاورزی، صنایع کاغذ و نساجی نیز از کلر در فرآیندهای مختلف استفاده می شود.
در صنایع کاغذسازی، کلر و مشتقات آن برای سفیدسازی خمیر کاغذ کاربرد دارند و در صنایع نساجی نیز برای عملیات سفیدگری و ضدعفونی مورد استفاده قرار می گیرند. علاوه بر این، در برخی فرآیندهای متالورژی و استخراج مواد معدنی نیز از خواص شیمیایی کلر بهره گرفته می شود.
مجتمع پتروشیمی شوشتر با بهره گیری از فناوری های نوین، تجهیزات پیشرفته و رعایت دقیق استانداردهای ایمنی و زیست محیطی، کلر مایع را با خلوص بالا و کیفیت پایدار تولید و عرضه می نماید تا نیاز صنایع مختلف داخلی و بازارهای صادراتی به این محصول استراتژیک به بهترین شکل تأمین گردد.